Binnenstad Wereldmonument: daar kun je aankomen!

8 april 2008

Unesco-waardering zou goed zijn voor de binnenstad. Het maakt de stad extra aantrekkelijk en laat het monumentale karakter tot zijn recht komen. Daar waren de meeste aanwezigen bij de raadsconferentie Binnenstad Wereldmonument: nooit meer aankomen! op 20 maart j.l., het over eens. Maar wát dat precies betekent en wat er dan nog kan en mag, zijn vragen die verschillend werden beantwoord.

Zorg
Critica Sarien Zijlstra (GroenLinks) twijfelt of een Unesco-status goed is. Op allerlei gebieden is de binnenstad divers: wonen, werken, creativiteit en recreëren. Unesco zou dat mengsel volgens Zijlstra wel eens kunnen bederven. Andere zorg voor Zijlstra is “wordt de binnenstad dan niet helemaal te duur”. Vragen die voor haar na de avond niet beantwoord waren.

Unesco is niet: nieuwe regels
Volgens Esther Agricola (directeur Bureau Monumenten & Archeologie) verandert er door een Unesco-status wat betreft regels niet veel. “Unesco beoordeelt de huidige situatie en bestaande acties om de binnenstad te beschermen. Die willen we nomineren. Het is een misverstand dat Unesco opeens allerlei nieuwe regels oplegt of de binnenstad bevries”.

“Onderhoud blijkt vaak vernieling”
In de dagelijkse praktijk worden monumenten bedreigd, stellen architectuurhistoricus Vincent van Rossem en journalist/monumentenzorger Hans Tulleners. “Het lijkt onderhoud, maar vaak is het gewoon vernieling”. Ramen met roedeverdelingen verdwijnen en maken plaats voor vierkante ramen, de snijvoeg verdringt het traditionele metselwerk en monumentale interieurs worden verwoest met een verlaagd plafond. Dit terwijl voor alle veranderingen aan monumenten, binnen én buiten, vergunningen nodig zijn.

Geen redelijke eisen, maar top-eisen

Eigenaren die verbouwen zonder vergunning riskeren dat ze de boel weer in oorspronkelijke staat moeten terugbrengen. Strenger handhaven is volgens beiden belangrijk. Van Rossem riep daarbij op tot strengere welstandsregels. “We moeten niet uitgaan van ‘redelijke eisen van welstand’, maar van top-eisen!”

Kun je tegenover de schade iets terugdoen?
Die vraag stelde Walther Schoonenberg van Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad. Hij beantwoordde ‘m meteen: ja. Bijvoorbeeld door de Haringpakkerstoren te herbouwen. Maarten Kloos (directeur Architectuur Centrum Amsterdam) benadrukte dat authenticiteit het sleutelwoord is. Om die reden is herbouw van bijvoorbeeld de Haringpakkerstoren “onzin”. Beter zou zijn om iets moois en echts van nu neer te zetten dan iets van vroeger opnieuw te bouwen.

“Niet alles van toen is mooi en niet alles van nu is lelijk”
De herbouw of nieuwbouw-kwestie was er een waarover de zaal het niet eens werd. Het voormalige ABN-AMRO-gebouw van Duijntjer aan de Vijzelgracht werd genoemd als mooi voorbeeld van mislukte nieuwbouw. Lelijk, groot en niet passend. Of toch: “gebouw Duijntjer had niet gebouwd moeten worden, maar nu het er eenmaal staat vind ik dat het op de monumentenlijst hoort” vond Wladimir Stissi (hoogleraar architectuurgeschiedenis UvA).

Detaillering is problematisch
Vincent van Rossem telde twee belangrijke problemen in nieuwbouw. “We hebben geen grootse monumenten, buiten het paleis misschien. Het monumentale zit in de liefde en detaillering waarmee dingen gemaakt zijn. Dat detailleren is in de huidige bouw een groot probleem. “En architecten moeten weten zich op het kritische moment beschaafd te gedragen.”

Zoek

Binnenstad Wereldmonument: daar kun je aankomen!

Plaats uw reactie

uw naam:
uw reactie: